Rigveda Book 8

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 46 तवावतः पुरूवसो वयमिन्द्र परणेतः समसि सथातर्हरीणाम || तवां हि सत्यमद्रिवो विद्म दातारमिषाम | विद्म दातारं रयीणाम || आ यस्य ते महिमानं शतमूते शतक्रतो | गीर्भिर्ग्र्णन्ति कारवः || सुनीथो घा स मर्त्यो यं मरुतो यमर्यमा | मित्रः पान्त्यद्रुहः || दधानो गोमदश्ववद सुवीर्यमादित्यजूत एधते | सदा राया पुरुस्प्र्हा || तमिन्द्रं दानमीमहे शवसानमभीर्वम | ईशानं राय ईमहे || तस्मिन हि सन्त्यूतयो विश्वा अभीरवः सचा | तमा वहन्तु सप्तयः पुरूवसुं मदाय हरयः सुतम || यस्ते मदो वरेण्यो य इन्द्र वर्त्रहन्तमः | य आददिः सवर्न्र्भिर्यः पर्तनासु दुष्टरः || यो दुष्टरो विश्ववार शरवाय्यो वाजेष्वस्ति तरुता | सनः शविष्ठ सवना वसो गहि गमेम गोमति वरजे || गव्यो षु णो यथा पुराश्वयोत रथया | वरिवस्य महामह || नहि ते शूर राधसो....

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 47 महि वो महतामवो वरुण मित्र दाशुषे | यमादित्या अभि दरुहो रक्षथा नेमघं नशदनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः || विदा देवा अघानामादित्यासो अपाक्र्तिम | पक्षा वयो यथोपरि वयस्मे शर्म यछतानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः || वयस्मे अधि शर्म तत पक्षा वयो न यन्तन | विश्वानि विश्ववेदसो वरूथ्या मनामहे.अनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः || यस्मा अरासत कषयं जीवातुं च परचेतसः | मनोर्विश्वस्य घेदिम आदित्या राय ईशते....

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 48 सवादोरभक्षि वयसः सुमेधाः सवाध्यो वरिवोवित्तरस्य | विश्वे यं देवा उत मर्त्यासो मधु बरुवन्तो अभि संचरन्ति || अन्तश्च परागा अदितिर्भवास्यवयाता हरसो दैव्यस्य | इन्दविन्द्रस्य सख्यं जुषाणः शरौष्टीव धुरमनु राय रध्याः || अपाम सोममम्र्ता अभूमागन्म जयोतिरविदाम देवान | किं नूनमस्मान कर्णवदरातिः किमु धूर्तिरम्र्त मर्त्यस्य || शं नो भव हर्द आ पीत इन्दो पितेव सोम सूनवे सुशेवः | सखेव सख्य उरुशंस धीरः पर ण आयुर्जीवसे सोमतारीः || इमे मा पीता यशस उरुष्यवो रथं न गावः समनाहपर्वसु | ते मा रक्षन्तु विस्रसश्चरित्रादुत मा सरामाद्यवयन्त्विन्दवः || अग्निं न मा मथितं सं दिदीपः पर चक्षय कर्णुहि वस्यसो नः | अथा हि ते मद आ सोम मन्ये रेवानिव पर चरापुष्टिमछ || इषिरेण ते मनसा सुतस्य भक्षीमहि पित्र्यस्येव रायः | सोम राजन पर ण आयूंषि तारीरहानीव सूर्यो वासराणि || सोम राजन मर्ळया नः सवस्ति तव समसि वरत्यास्तस्य विद्धि | अलर्ति दक्ष उत मन्युरिन्दो मा नो अर्यो अनुकामं परादाः || तवं हि नस्तन्वः सोम गोपा गात्रे-गात्रे निषसत्था नर्चक्षाः | यत ते वयं परमिनाम वरतानि स नो मर्ळ सुषखादेव वस्यः || रदूदरेण साख्या सचेय यो मा न रिष्येद धर्यश्व पीतः | अयं यः सोमो नयधाय्यस्मे तस्मा इन्द्रं परतिरमेम्यायुः || अप तया अस्थुरनिरा अमीवा निरत्रसन तमिषीचीरभैषुः | आ सोमो अस्मानरुहद विहाया अगन्म यत्र परतिरन्त आयुः || यो न इन्दुः पितरो हर्त्सु पीतो....

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 49 अभि पर वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे | यो जरित्रिभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति || शतानीकेव पर जिगाति धर्ष्णुया हन्ति वर्त्राणि दाशुषे | गिरेरिव पर रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः || आ तवा सुतास इन्दवो मदा य इन्द्र गिर्वणः | आपो न वज्रिन्नन्वोक्यं सरः पर्णन्ति शूर राधसे || अनेहसं परतरणं विवक्षणं मध्वः सवादिष्ठमीं पिब | आ यथा मन्दसानः किरासि नः पर कषुद्रेव तमना धर्षत || आ न सतोममुप दरवद धियानो अश्वो न सोत्र्भिः | यं तेस्वधावन सवदयन्ति धेनव इन्द्र कण्वेषु रातयः || उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिमक्षितावसुम | उद्रीव वज्रिन्नवतो न सिञ्चते कषरन्तीन्द्र धीतयः || यद ध नूनं यद वा यज्ञे यद वा पर्थिव्यामधि | अतो नो यज्ञमाशुभिर्महेमत उग्र उग्रेभिरा गहि || अजिरासो हरयो ये त आशवो वाता इव परसक्षिणः | येभिरपत्यं मनुषः परीयसे येभिर्विश्वं सवर्द्र्शे || एतावतस्त ईमह इन्द्र सुम्नस्य गोमतः | यथा परावो मघवन मेध्यातिथिं यथा नीपातिथिं धने || यथा कण्वे मघवन तरसदस्यवि यथा पक्थे दशव्रजे | यथा गोशर्ये असनोरजिश्वनीन्द्र गोमद धिरण्यवत ||...

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 50 पर सु शरुतं सुराधसमर्चा शक्रमभिष्टये | यः सुन्वते सतुवते काम्यं वसु सहस्रेणेव मंहते || शतानीका हेतयो अस्य दुष्टरा इन्द्रस्य समिषो महीः | गिरिर्न भुज्मा मघवत्सु पिन्वते यदीं सुता अमन्दिषुः || यदीं सुतास इन्दवो.अभि परियममन्दिषुः | आपो न धायि सवनं म आ वसो दुघा इवोप दाशुषे || अनेहसं वो हवमानमूतये मध्वः कषरन्ति धीतयः | आ तवा वसो हवमानास इन्दव उप सतोत्रेषु दधिरे || आ नः सोमे सवध्वर इयानो अत्यो न तोशते | यं ते सवदावन सवदन्ति गूर्तयः पौरे छन्दयसे हवम || पर वीरमुग्रं विविचिं धनस्प्र्तं विभूतिं राधसो महः | उद्रीव वज्रिन्नवतो वसुत्वना सदा पीपेथ दाशुषे || यद ध नूनं परावति यद वा पर्थिव्यां दिवि | युजान इन्द्र हरिभिर्महेमत रष्व रष्वेभिरा गहि || रथिरासो हरयो ये ते अस्रिध ओजो वातस्य पिप्रति | येभिर्नि दस्युं मनुषो निघोषयो येभिः सवः परीयसे || एतावतस्ते वसो विद्याम शूर नव्यसः | यथा पराव एतशं कर्त्व्ये धने यथा वशं दशव्रजे || यथा कण्वे मघवन मेधे अध्वरे दीर्घनीथे दमूनसि | यथा गोशर्ये असिषासो अद्रिवो मयि गोत्रं हरिश्रियम ||...

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 51 यथा मनौ सांवरणौ सोममिन्द्रापिबः सुतम | नीपातिथौ मघवन मेध्यातिथौ पुष्टिगौ शरुष्टिगौ सचा || पार्षद्वाणः परस्कण्वं समसादयच्छयानं जिव्रिमुद्धितम | सहस्राण्यसिषासद गवां रषिस्त्वोतो दस्यवे वर्कः || य उक्थेभिर्न विन्धते चिकिद य रषिचोदनः | इन्द्रं तमछा वद नव्यस्या मत्यरिष्यन्तं न भोजसे || यस्मा अर्कं सप्तशीर्षाणमान्र्चुस्त्रिधातुमुत्तमे पदे | स तविमा विश्वा भुवनानि चिक्रददादिज्जनिष्ट पौंस्यम || यो नो दाता वसूनामिन्द्रं तं हूमहे वयम | विद्मा हयस्य सुमतिं नवीयसीं गमेम गोमति वरजे || यस्मै तवं वसो दानाय शिक्षसि स रायस पोषमश्नुते | तं तवा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे || कदा चन सतरीरसि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे | उपोपेन नु मघवन भूय इन नु ते दानं देवस्य पर्च्यते || पर यो ननक्षे अभ्योजसा करिविं वधैः शुष्णं निघोषयन | यदेदस्तम्भीत परथयन्नमूं दिवमादिज्जनिष्ट पार्थिवः || यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः | तिरश्चिदर्ये रुशमे परीरवि तुभ्येत सो अज्यते रयिः || तुरण्यवो मधुमन्तं घर्तश्चुतं विप्रासो अर्कमान्र्चुः | अस्मे रयिः पप्रथे वर्ष्ण्यं शवो....

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 52 यथा मनौ विवस्वति सोमं शक्रापिबः सुतम | यथा तरिते छन्द इन्द्र जुजोषस्यायौ मादयसे सचा || पर्षध्रे मेध्ये मातरिश्वनीन्द्र सुवाने अमन्दथाः | यथा सोमं दशशिप्रे दशोण्ये सयूमरश्माव रजूनसि || य उक्था केवला दधे यः सोमं धर्षितापिबत | यस्मै विष्णुस्त्रीणि पदा विचक्रम उप मित्रस्य धर्मभिः || यस्य तवमिन्द्र सतोमेषु चाकनो वाजे वाजिञ्छतक्रतो | तं तवा वयं सुदुघामिव गोदुहो जुहूमसि शरवस्यवः || यो नो दाता स नः पिता महानुग्र ईशानक्र्त | अयामन्नुग्रो मघवा पुरूवसुर्गोरश्वस्य पर दातु नः || यस्मै तवं वसो दानाय मंहसे स रायस पोषमिन्वति | वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं सतोमैरिन्द्रं हवामहे || कदा चन पर युछस्युभे नि पासि जन्मनी | तुरीयादित्य हवनं त इन्द्रियमा तस्थावम्र्तं दिवि || यस्मै तवं मघवन्निन्द्र गिर्वणः शिक्षो शिक्षसि दाशुषे | अस्माकं गिर उत सुष्टुतिं वसो कण्ववच्छ्र्णुधी हवम || अस्तावि मन्म पूर्व्यं बरह्मेन्द्राय वोचत | पूर्वीरतस्य बर्हतीरनूषत सतोतुर्मेधा अस्र्क्षत || समिन्द्रो रायो बर्हतीरधूनुत सं कषोणी समु सूर्यम | सं शुक्रासः शुचयः सं गवाशिरः सोमा इन्द्रममन्दिषुः ||...

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 53 उपमं तवा मघोनां जयेष्ठं च वर्षभाणाम | पूर्भित्तमं मघवन्निन्द्र गोविदमीशानं राय ईमहे || य आयुं कुत्समतिथिग्वमर्दयो वाव्र्धानो दिवे-दिवे | तं तवा वयं हर्यश्वं शतक्रतुं वाजयन्तो हवामहे || आ नो विश्वेषां रसं मध्वः सिञ्चन्त्वद्रयः | ये परावति सुन्विरे जनेष्वा ये अर्वावतीन्दवः || विश्वा दवेषांसि जहि चाव चा कर्धि विश्वे सन्वन्त्वा वसु | शीष्टेषु चित ते मदिरासो अंशवो यत्रा सोमस्य तर्म्पसि || इन्द्र नेदीय एदिहि मितमेधाभिरूतिभिः | आ शन्तम शन्तमाभिरभिष्टिभिरा सवापे सवापिभिः || आजितुरं सत्पतिं विश्वचर्षणिं कर्धि परजास्वाभगम | पर सू तिरा शचीभिर्ये त उक्थिनः करतुं पुनत आनुषक || यस्ते साधिष्ठो....

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 54 एतत त इन्द्र वीर्यं गीर्भिर्ग्र्णन्ति कारवः | ते सतोभन्त ऊर्जमावन घर्तश्चुतं पौरासो नक्षन धीतिभिः || नक्षन्त इन्द्रमवसे सुक्र्त्यया येषां सुतेषु मन्दसे | यथा संवर्ते अमदो यथा कर्श एवास्मे इन्द्र मत्स्व || आ नो विश्वे सजोषसो देवासो गन्तनोप नः | वसवो रुद्रावसे न आ गमञ्छ्र्ण्वन्तु मरुतो हवम || पूषा विष्णुर्हवनं मे सरस्वत्यवन्तु सप्त सिन्धवः | आपो वातः पर्वतासो वनस्पतिः शर्णोतु पर्थिवी हवम || यदिन्द्र राधो अस्ति ते माघोनं मघवत्तम | तेन नो बोधि सधमाद्यो वर्धे भगो दानाय वर्त्रहन || आजिपते नर्पते तवमिद धि नो वाज आ वक्षि सुक्रतो | वीतीहोत्राभिरुत देववीतिभिः ससवांसो वि शर्ण्विरे || सन्ति हयर्य आशिष इन्द्र आयुर्जनानाम | अस्मान नक्षस्वमघवन्नुपावसे धुक्षस्व पिप्युषीमिषम || वयं त इन्द्र सतोमेभिर्विधेम तवमस्माकं शतक्रतो | महि सथूरं शशयं राधो अह्रयं परस्कण्वाय नि तोशय ||...

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 55 भूरीदिन्द्रस्य वीर्यं वयख्यमभ्यायति | राधस्ते दस्यवे वर्क || शतं शवेतास उक्षणो दिवि तारो न रोचन्ते | मह्ना दिवं न तस्तभुः || शतं वेणूञ्छतं शुनः शतं चर्माणि मलातानि | शतं मे बल्बजस्तुका अरुषीणां चतुःशतम || सुदेवाः सथ काण्वायना वयो-वयो विचरन्तः | अश्वासो नचङकरमत || आदित साप्तस्य चर्किरन्नानूनस्य महि शरवः | शयावीरतिध्वसन पथश्चक्षुषा चन संनशे || bhūrīdindrasya vīryaṃ vyakhyamabhyāyati | rādhaste dasyave vṛka || śataṃ śvetāsa ukṣaṇo divi tāro na rocante | mahnā divaṃ na tastabhuḥ || śataṃ veṇūñchataṃ śunaḥ śataṃ carmāṇi mlātāni | śataṃ me balbajastukā aruṣīṇāṃ catuḥśatam || sudevāḥ stha kāṇvāyanā vayo-vayo vicarantaḥ | aśvāso nacaṅkramata || ādit sāptasya carkirannānūnasya mahi śravaḥ | śyāvīratidhvasan pathaścakṣuṣā cana saṃnaśe ||...

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 56 परति ते दस्यवे वर्क राधो अदर्श्यह्रयम | दयौर्न परथिना शवः || दश मह्यं पौतक्रतः सहस्रा दस्यवे वर्कः | नित्याद रायो अमंहत || शतं मे गर्दभानां शतमूर्णावतीनाम | शतं दासानति सरजः || तत्रो अपि पराणीयत पूतक्रतायै वयक्ता | अश्वानामिन न यूथ्याम || अचेत्यग्निश्चिकितुर्हव्यवाट स सुमद्रथः | अग्निः शुक्रेण शोचिषा बर्हत सूरो अरोचत दिवि सूर्यो अरोचत || prati te dasyave vṛka rādho adarśyahrayam | dyaurna prathinā śavaḥ || daśa mahyaṃ pautakrataḥ sahasrā dasyave vṛkaḥ | nityād rāyo amaṃhata || śataṃ me ghardabhānāṃ śatamūrṇāvatīnām | śataṃ dāsānati srajaḥ || tatro api prāṇīyata pūtakratāyai vyaktā | aśvānāmin na yūthyām || acetyaghniścikiturhavyavāṭ sa sumadrathaḥ | aghniḥ śukreṇa śociṣā bṛhat sūro arocata divi sūryo arocata ||...

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 57 युवं देवा करतुना पूर्व्येण युक्ता रथेन तविषं यजत्रा | आगछतं नासत्या शचीभिरिदं तर्तीयं सवनं पिबाथः || युवां देवास्त्रय एकादशासः सत्याः सत्यस्य दद्र्शे पुरस्तात | अस्माकं यज्ञं सवनं जुषाणा पातं सोममश्विना दीद्यग्नी || पनाय्यं तदश्विना कर्तं वां वर्षभो दिवो रजसः पर्थिव्याः | सहस्रं शंसा उत ये गविष्टौ सर्वानित तानुप याता पिबध्यै || अयं वां भागो निहितो यजत्रेमा गिरो नासत्योप यातम | पिबतं सोमं मधुमन्तमस्मे पर दाश्वांसमवतं शचीभिः ||...

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 58 यं रत्विजो बहुधा कल्पयन्तः सचेतसो यज्ञमिमं वहन्ति | यो अनूचानो बराह्मणो युक्त आसीत का सवित तत्र यजमानस्य संवित || एक एवाग्निर्बहुधा समिद्ध एकः सूर्यो विश्वमनु परभूतः | एकैवोषाः सर्वमिदं वि भात्येकं वा इदंवि बभूव सर्वम || जयोतिष्मन्तं केतुमन्तं तरिचक्रं सुखं रथं सुषदं भूरिवारम | चित्रामघा यस्य योगे.अधिजज्ञे तं वां हुवेति रिक्तं पिबध्यै || yaṃ ṛtvijo bahudhā kalpayantaḥ sacetaso yajñamimaṃ vahanti | yo anūcāno brāhmaṇo yukta āsīt kā svit tatra yajamānasya saṃvit || eka evāghnirbahudhā samiddha ekaḥ sūryo viśvamanu prabhūtaḥ | ekaivoṣāḥ sarvamidaṃ vi bhātyekaṃ vā idaṃvi babhūva sarvam || jyotiṣmantaṃ ketumantaṃ tricakraṃ sukhaṃ rathaṃ suṣadaṃ bhūrivāram | citrāmaghā yasya yoghe....

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 59 इमानि वां भागधेयानि सिस्रत इन्द्रावरुणा पर महे सुतेषु वाम | यज्ञे-यज्ञे ह सवना भुरण्यथो यत सुन्वते यजमानाय शिक्षथः || निष्षिध्वरीरोषधीराप आस्तामिन्द्रावरुणा महिमानमाशत | या सिस्रतू रजसः पारे अध्वनो ययोः शत्रुर्नकिरादेव ओहते || सत्यं तदिन्द्रावरुणा कर्शस्य वां मध्व ऊर्मिं दुहते सप्त वाणीः | ताभिर्दाश्वांसमवतं शुभस पती यो वामदब्धो अभि पाति चित्तिभिः || घर्तप्रुषः सौम्या जीरदानवः सप्त सवसारः सदन रतस्य | या ह वामिन्द्रावरुणा घर्तश्चुतस्ताभिर्धत्तं यजमानाय शिक्षतम || अवोचाम महते सौभगाय सत्यं तवेषाभ्यां महिमानमिन्द्रियम | अस्मान सविन्द्रावरुणा घर्तश्चुतस्त्रिभिः साप्तेभिरवतं शुभस पती || इन्द्रावरुणा यद रषिभ्यो मनीषां वाचो मतिं शरुतमदत्तमग्रे | यानि सथानान्यस्र्जन्त धीरा यज्ञं तन्वानास्तपसाभ्यपश्यम || इन्द्रावरुणा सौमनसमद्र्प्तं रायस पोषं यजमानेषु धत्तम | परजां पुष्टिं भूतिमस्मासु धत्तं दीर्घायुत्वाय पर तिरतं न आयुः ||...

Text: Rig Veda Book 8 Hymn 60 अग्न आ याह्यग्निभिर्होतारं तवा वर्णीमहे | आ तवामनक्तु परयता हविष्मती यजिष्ठं बर्हिरासदे || अछा हि तवा सहसः सूनो अङगिरः सरुचश्चरन्त्यध्वरे | ऊर्जो नपातं घर्तकेशमीमहे.अग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम || अग्ने कविर्वेधा असि होता पावक यक्ष्यः | मन्द्रो यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यो विप्रेभिः शुक्र मन्मबिः || अद्रोघमा वहोशतो यविष्ठ्य देवानजस्र वीतये | अभि परयांसि सुधिता वसो गहि मन्दस्व धीतिभिर्हितः || तवमित सप्रथा अस्यग्ने तरातरतस कविः | तवां विप्रासः समिधान दीदिव आ विवासन्ति वेधसः || शोचा शोचिष्ठ दीदिहि विशे मयो रास्व सतोत्रे महानसि | देवानां शर्मन मम सन्तु सूरयः शत्रूषाहः सवग्नयः || यथा चिद वर्द्धमतसमग्ने संजूर्वसि कषमि | एवा दहमित्रमहो यो अस्मध्रुग दुर्मन्मा कश्च वेनति || मा नो मर्ताय रिपवे रक्षस्विने माघशंसाय रीरधः | अस्रेधद्भिस्तरणिभिर्यविष्ठ्य शिवेभिः पाहि पायुभिः || पाहि नो अग्न एकया पाह्युत दवितीयया | पाहि गीर्भिस्तिस्र्भिरूर्जां पते पाहि चतस्र्भिर्वसो || पाहि विश्वस्माद रक्षसो अराव्णः पर सम वाजेषु नो....