Rigveda Book 6

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 31 अभूरेको रयिपते रयीणामा हस्तयोरधिथा इन्द्र कर्ष्टीः | वि तोके अप्सु तनये च सूरे.अवोचन्त चर्षणयो विवाचः || तवद भियेन्द्र पार्थिवानि विश्वाच्युता चिच्च्यावयन्ते रजांसि | दयावाक्षामा पर्वतासो वनानि विश्वं दर्ळ्हं भयते अज्मन्ना ते || तवं कुत्सेनाभि शुष्णमिन्द्राशुषं युध्य कुयवं गविष्टौ | दश परपित्वे अध सूर्यस्य मुषायश्चक्रमविवेरपांसि || तवं शतान्यव शम्बरस्य पुरो जघन्थाप्रतीनि सस्योः | अशिक्षो यत्र शच्या शचीवो दिवोदासाय सुन्वते सुतक्रे भरद्वाजाय गर्णते वसूनि || स सत्यसत्वन महते रणाय रथमा तिष्ठ तुविन्र्म्ण भीमम | याहि परपथिन्नवसोप मद्रिक पर च शरुत शरावय चर्षणिभ्यः ||...

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 32 अपूर्व्या पुरुतमान्यस्मै महे वीराय तवसे तुराय | विरप्शिने वज्रिणे शन्तमानि वचांस्यासा सथविराय तक्षम || स मातरा सूर्येणा कवीनामवासयद रुजदद्रिं गर्णानः | सवाधीभिर्र्क्वभिर्वावशान उदुस्रियाणामस्र्जन निदानम || स वह्निभिर्र्क्वभिर्गोषु शश्वन मितज्ञुभिः पुरुक्र्त्वा जिगाय | पुरः पुरोहा सखिभिः सखीयन दर्ळ्हा रुरोज कविभिः कविः सन || स नीव्याभिर्जरितारमछा महो वाजेभिर्महद्भिश्च शुष्मैः | पुरुवीराभिर्व्र्षभ कषितीनामा गिर्वणः सुविताय पर याहि || स सर्गेण शवसा तक्तो अत्यैरप इन्द्रो दक्षिणतस्तुराषाट | इत्था सर्जाना अनपाव्र्दर्थं दिवे-दिवे विविषुरप्रम्र्ष्यम ||...

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 33 य ओजिष्ठ इन्द्र तं सु नो दा मदो वर्षन सवभिष्टिर्दास्वान | सौवश्व्यं यो वनवत सवश्वो वर्त्रा समत्सु सासहदमित्रान || तवां हीन्द्रावसे विवाचो हवन्ते चर्षणयः शूरसातौ | तवं विप्रेभिर्वि पणीन्रशायस्त्वोत इत सनिता वाजमर्वा || तवं तानिन्द्रोभयानमित्रान दासा वर्त्राण्यार्या च शूर | वधीर्वनेव सुधितेभिरत्कैरा पर्त्सु दर्षि नर्णां नर्तम || स तवं न इन्द्राकवाभिरूती सखा विश्वायुरविता वर्धे भूः | सवर्षाता यद धवयामसि तवा युध्यन्तो नेमधिताप्र्त्सु शूर || नूनं न इन्द्रापराय च सया भवा मर्ळीक उत नो अभिष्टौ | इत्था गर्णन्तो महिनस्य शर्मन दिवि षयाम पार्ये गोषतमाः ||...

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 34 सं च तवे जग्मुर्गिर इन्द्र पूर्वीर्वि च तवद यन्ति विभ्वोमनीषाः | पूरा नूनं च सतुतय रषीणां पस्प्र्ध्र इन्द्रे अध्युक्थार्का || पुरुहूतो यः पुरुगूर्त रभ्वानेकः पुरुप्रशस्तो अस्ति यज्ञैः | रथो न महे शवसे युजानो.अस्माभिरिन्द्रो अनुमाद्यो भूत || न यं हिंसन्ति धीतयो न वाणीरिन्द्रं नक्षन्तीदभि वर्धयन्तीः | यदि सतोतारः शतं यत सहस्रं गर्णन्ति गिर्वणसं शं तदस्मै || अस्मा एतद दिव्यर्चेव मासा मिमिक्ष इन्द्रे नययामि सोमः | जनं न धन्वन्नभि सं यदापः सत्रा वाव्र्धुर्हवनानि यज्ञैः || अस्मा एतन मह्याङगूषमस्मा इन्द्राय सतोत्रं मतिभिरवाचि | असद यथा महति वर्त्रतूर्य इन्द्रो विश्वायुरविता वर्धश्च ||...

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 35 कदा भुवन रथक्षयाणि बरह्म कदा सतोत्रे सहस्रपोष्यन्दाः | कदा सतोमं वासयो.अस्य राया कदा धियः करसि वाजरत्नाः || कर्हि सवित तदिन्द्र यन नर्भिर्नॄन वीरैर्वीरान नीळयासे जयाजीन | तरिधातु गा अधि जयासि गोष्विन्द्र दयुम्नंस्वर्वद धेह्यस्मे || कर्हि सवित तदिन्द्र यज्जरित्रे विष्वप्सु बरह्म कर्णवः शविष्ठ | कदा धियो न नियुतो युवासे कदा गोमघा हवनानि गछाः || स गोमघा जरित्रे अश्वश्चन्द्रा वाजश्रवसो अधि धेहि पर्क्षः | पीपिहीषः सुदुघामिन्द्र धेनुं भरद्वाजेषु सुरुचो रुरुच्याः || तमा नूनं वर्जनमन्यथा चिच्छूरो यच्छक्र वि दुरोग्र्णीषे | मा निररं शुक्रदुघस्य धेनोराङगिरसान बरह्मणा विप्र जिन्व ||...

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 36 सत्रा मदासस्तव विश्वजन्याः सत्रा रायो.अध ये पार्थिवासः | सत्रा वाजानामभवो विभक्ता यद देवेषु धारयथा असुर्यम || अनु पर येजे जन ओजो अस्य सत्रा दधिरे अनु वीर्याय | सयूमग्र्भे दुधये.अर्वते च करतुं वर्ञ्जन्त्यपि वर्त्रहत्ये || तं सध्रीचीरूतयो वर्ष्ण्यानि पौंस्यानि नियुतः सश्चुरिन्द्रम | समुद्रं न सिन्धव उक्थशुष्मा उरुव्यचसं गिरा विशन्ति || स रायस खामुप सर्जा गर्णानः पुरुश्चन्द्रस्य तवमिन्द्रवस्वः | पतिर्बभूथासमो जनानामेको विश्वस्य भुवनस्य राजा || स तु शरुधि शरुत्या यो दुवोयुर्द्यौर्न भूमाभि रायोर्यः | असो यथा नः शवसा चकानो युगे-युगे वयसा चेकितानः ||...

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 37 अर्वाग रथं विश्ववारं त उग्रेन्द्र युक्तासो हरयो वहन्तु | कीरिश्चिद धि तवा हवते सवर्वान रधीमहि सधमादस्तेद्य || परो दरोणे हरयः कर्माग्मन पुनानास रज्यन्तो अभूवन | इन्द्रो नो अस्य पूर्व्यः पपीयाद दयुक्षो मदस्य सोम्यस्य राजा || आसस्राणासः शवसानमछेन्द्रं सुचक्रे रथ्यासो अश्वाः | अभि शरव रज्यन्तो वहेयुर्नू चिन नु वायोरम्र्तं विदस्येत || वरिष्ठो अस्य दक्षिणामियर्तीन्द्रो मघोनां तुविकूर्मितमः | यया वज्रिवः परियास्यंहो मघा च धर्ष्णो दयसे वि सूरीन || इन्द्रो वाजस्य सथविरस्य दातेन्द्रो गीर्भिर्वर्धतां वर्द्धमहाः | इन्द्रो वर्त्रं हनिष्ठो अस्तु सत्वा ता सूरिः पर्णति तूतुजानः ||...

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 38 अपादित उदु नश्चित्रतमो महीं भर्षद दयुमतीमिन्द्रहूतिम | पन्यसीं धीतिं दैव्यस्य यामञ जनस्य रातिं वनते सुदानुः || दूराच्चिदा वसतो अस्य कर्णा घोषादिन्द्रस्य तन्यति बरुवाणः | एयमेनं देवहूतिर्वव्र्त्यान मद्र्यगिन्द्रमियं रच्यमाना || तं वो धिया परमया पुराजामजरमिन्द्रमभ्यनूष्यर्कैः | बरह्मा च गिरो दधिरे समस्मिन महांश्च सतोमो अधि वर्धदिन्द्रे || वर्धाद यं यज्ञ उत सोम इन्द्रं वर्धाद बरह्म गिर उक्था च मन्म | वर्धाहैनमुषसो यामन्नक्तोर्वर्धान मासाः शरदो दयाव इन्द्रम || एवा जज्ञानं सहसे असामि वाव्र्धानं राधसे च शरुताय | महामुग्रमवसे विप्र नूनमा विवासेम वर्त्रतूर्येषु ||...

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 39 मन्द्रस्य कवेर्दिव्यस्य वह्नेर्विप्रमन्मनो वचनस्य मध्वः | अपा नस्तस्य सचनस्य देवेषो युवस्व गर्णते गोग्राः || अयमुशानः पर्यद्रिमुस्र रतधीतिभिर्र्तयुग युजानः | रुजदरुग्णं वि वलस्य सानुं पणीन्र्वचोभिरभि योधदिन्द्रः || अयं दयोतयदद्युतो वयक्तून दोषा वस्तोः शरद इन्दुरिन्द्र | इमं केतुमदधुर्नू चिदह्नां शुचिजन्मन उषसश्चकार || अयं रोचयदरुचो रुचानो.अयं वासयद वय रतेन पूर्वीः | अयमीयत रतयुग्भिरश्वैः सवर्विदा नाभिना चर्षणिप्राः || नू गर्णानो गर्णते परत्न राजन्निषः पिन्व वसुदेयाय पूर्वीः | अप ओषधीरविषा वनानि गा अर्वतो नॄन रचसे रिरीहि ||...

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 40 इन्द्र पिब तुभ्यं सुतो मदायाव सय हरी वि मुचा सखाया | उत पर गाय गण आ निषद्याथा यज्ञाय गर्णते वयो धाः || अस्य पिब यस्य जज्ञान इन्द्र मदाय करत्वे अपिबो विरप्शिन | तमु ते गावो नर आपो अद्रिरिन्दुं समह्यन पीतये समस्मै || समिद्धे अग्नौ सुत इन्द्र सोम आ तवा वहन्तु हरयो वहिष्ठाः | तवायता मनसा जोहवीमीन्द्रा याहि सुविताय महे नः || आ याहि शश्वदुशता ययाथेन्द्र महा मनसा सोमपेयम | उप बरह्माणि शर्णव इमा नो....

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 41 अहेळमान उप याहि यज्ञं तुभ्यं पवन्त इन्दवः सुतासः | गावो न वज्रिन सवमोको अछेन्द्रा गहि परथमो यज्ञियानाम || या ते काकुत सुक्र्ता या वरिष्ठा यया शश्वत पिबसि मध्व ऊर्मिम | तया पाहि पर ते अध्वर्युरस्थात सं ते वज्रोवर्ततामिन्द्र गव्युः || एष दरप्सो वर्षभो विश्वरूप इन्द्राय वर्ष्णे समकारि सोमः | एतं पिब हरिव सथातरुग्र यस्येशिषे परदिवि यस्तेन्नम || सुतः सोमो असुतादिन्द्र वस्यानयं शरेयाञ्चिकितुषे रणाय | एतं तितिर्व उप याहि यज्ञं तेन विश्वास्तविषीरा पर्णस्व || हवयामसि तवेन्द्र याह्यर्वां अरं ते सोमस्तन्वे भवाति | शतक्रतो मादयस्वा सुतेषु परास्मानव पर्तनासु पर विक्षु ||...

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 42 परत्यस्मै पिपीषते विश्वानि विदुषे भर | अरंगमाय जग्मये.अपश्चाद्दघ्वने नरे || एमेनं परत्येतन सोमेभिः सोमपातमम | अमत्रेभिर्र्जीषिणमिन्द्रं सुतेभिरिन्दुभिः || यदी सुतेभिरिन्दुभिः सोमेभिः परतिभूषथ | वेदा विश्वस्य मेधिरो धर्षत तं-तमिदेषते || अस्मा-अस्मा इदन्धसो.अध्वर्यो पर भरा सुतम | कुवित समस्य जेन्यस्य शर्धतो.अभिशस्तेरवस्परत || pratyasmai pipīṣate viśvāni viduṣe bhara | araṃghamāya jaghmaye.apaścāddaghvane nare || emenaṃ pratyetana somebhiḥ somapātamam | amatrebhirṛjīṣiṇamindraṃ sutebhirindubhiḥ || yadī sutebhirindubhiḥ somebhiḥ pratibhūṣatha | vedā viśvasya medhiro dhṛṣat taṃ-tamideṣate || asmā-asmā idandhaso....

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 43 यस्य तयच्छम्बरं मदे दिवोदासाय रन्धयः | अयं स सोम इन्द्र ते सुतः पिब || यस्य तीव्रसुतं मदं मध्यमन्तं च रक्षसे | अयं स… || यस्य गा अन्तरश्मनो मदे दर्ळ्हा अवास्र्जः | अयं स .. . || यस्य मन्दानो अन्धसो माघोनं दधिषे शवः | अयं स… || yasya tyacchambaraṃ made divodāsāya randhayaḥ | ayaṃ sa soma indra te sutaḥ piba || yasya tīvrasutaṃ madaṃ madhyamantaṃ ca rakṣase | ayaṃ sa… || yasya ghā antaraśmano made dṛḷhā avāsṛjaḥ | ayaṃ sa ....

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 44 यो रयिवो रयिन्तमो यो दयुम्नैर्द्युम्नवत्तमः | सोमः सुतः स इन्द्र ते.अस्ति सवधापते मदः || यः शग्मस्तुविशग्म ते रायो दामा मतीनाम | सोमः सुतः … || येन वर्द्धो न शवसा तुरो न सवाभिरूतिभिः | सोमः सुतः … || तयमु वो अप्रहणं गर्णीषे शवसस पतिम | इन्द्रं विश्वासाहं नरं मंहिष्ठं विश्वचर्षणिम || यं वर्धयन्तीद गिरः पतिं तुरस्य राधसः | तमिन्न्वस्य रोदसी देवी शुष्मं सपर्यतः || तद व उक्थस्य बर्हणेन्द्रायोपस्त्र्णीषणि | विपो न यस्योतयो वि यद रोहन्ति सक्षितः || अविदद दक्षं मित्रो नवीयान पपानो देवेभ्यो वस्यो अचैत | ससवान सतौलाभिर्धौतरीभिरुरुष्या पायुरभवत सखिभ्यः || रतस्य पथि वेधा अपायि शरिये मनांसि देवासो अक्रन | दधानो नाम महो वचोभिर्वपुर्द्र्शये वेन्यो वयावः || दयुमत्तमं दक्षं धेह्यस्मे सेधा जनानां पूर्वीररातीः | वर्षीयो वयः कर्णुहि शचीभिर्धनस्य सातावस्मानविड्ढि || इन्द्र तुभ्यमिन मघवन्नभूम वयं दात्रे हरिवो मा विवेनः | नकिरापिर्दद्र्शे मर्त्यत्रा किमङग रध्रचोदनन्त्वाहुः || मा जस्वने वर्षभ नो ररीथा मा ते रेवतः सख्ये रिषाम | पूर्वीष ट इन्द्र निष्षिधो जनेषु जह्यसुष्वीन पर वर्हाप्र्णतः || उदभ्राणीव सतनयन्नियर्तीन्द्रो राधांस्यश्व्यानि गव्या | तवमसि परदिवः कारुधाया मा तवादामान आ दभन्मघोनः || अध्वर्यो वीर पर महे सुतानामिन्द्राय भर स हयस्य राजा | यः पूर्व्याभिरुत नूतनाभिर्गीर्भिर्वाव्र्धे गर्णतां रषीणाम || अस्य मदे पुरु वर्पांसि विद्वानिन्द्रो वर्त्राण्यप्रती जघान | तमु पर होषि मधुमन्तमस्मै सोमं वीराय शिप्रिणे पिबध्यै || पाता सुतमिन्द्रो अस्तु सोमं हन्ता वर्त्रं वज्रेण मन्दसानः | गन्ता यज्ञं परावतश्चिदछा वसुर्धीनामविता कारुधायाः || इदं तयत पात्रमिन्द्रपानमिन्द्रस्य परियमम्र्तमपायि | मत्सद यथा सौमनसाय देवं वयस्मद दवेषो युयवद वयंहः || एना मन्दानो जहि शूर शत्रूञ जामिमजामिं मघवन्नमित्रान | अभिषेणानभ्यादेदिशानान पराच इन्द्र पर मर्णाजही च || आसु षमा णो मघवन्निन्द्र पर्त्स्वस्मभ्यं महि वरिवः सुगं कः | अपां तोकस्य तनयस्य जेष इन्द्र सूरीन कर्णुहिस्मा नो अर्धम || आ तवा हरयो वर्षणो युजाना वर्षरथासो वर्षरश्मयो....

Text: Rig Veda Book 6 Hymn 45 य आनयत परावतः सुनीती तुर्वशं यदुम | इन्द्रः सनो युवा सखा || अविप्रे चिद वयो दधदनाशुना चिदर्वता | इन्द्रो जेता हितं धनम || महीरस्य परणीतयः पूर्वीरुत परशस्तयः | नास्य कषीयन्त ऊतयः || सखायो बरह्मवाहसे.अर्चत पर च गायत | स हि नः परमतिर्मही || तवमेकस्य वर्त्रहन्नविता दवयोरसि | उतेद्र्शे यथा वयम || नयसीद वति दविषः कर्णोष्युक्थशंसिनः | नर्भिः सुवीर उच्यसे || बरह्माणं बरह्मवाहसं गीर्भिः सखायं रग्मियम | गांन दोहसे हुवे || यस्य विश्वानि हस्तयोरूचुर्वसूनि नि दविता | वीरस्य पर्तनाषहः || वि दर्ळ्हानि चिदद्रिवो जनानां शचीपते | वर्ह माया अनानत || तमु तवा सत्य सोमपा इन्द्र वाजानां पते | अहूमहि शरवस्यवः || तमु तवा यः पुरासिथ यो वा नूनं हिते धने | हव्यःस शरुधी हवम || धीभिरर्वद्भिरर्वतो वाजानिन्द्र शरवाय्यान | तवया जेष्म हितं धनम || अभूरु वीर गिर्वणो महानिन्द्र धने हिते | भरे वितन्तसाय्यः || या त ऊतिरमित्रहन मक्षूजवस्तमासति | तया नो हिनुही रथम || स रथेन रथीतमो....