Rigveda Book 1

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 68 शरीणन्नुप सथाद दिवं भुरण्यु सथातुश्चरथमक्तून्व्यूर्णोत | परि यदेषामेको विश्वेषां भुवद देवो देवानां महित्वा || आदित ते विश्वे करतुं जुषन्त शुष्काद यद देव जीवो जनिष्ठाः | भजन्त विश्वे देवत्वं नाम रतं सपन्तो अम्र्तमेवैः || रतस्य परेषा रतस्य धीतिर्विश्वायुर्विश्वे अपांसि चक्रुः | यस्तुभ्यं दाशाद यो वा ते शिक्षात तस्मै चिकित्वान्रयिं दयस्व || होता निषत्तो मनोरपत्ये स चिन नवासां पती रयीणाम | इछन्त रेतो मिथस्तनूषु सं जानत सवैर्दक्षैरमूराः || पितुर्न पुत्राः करतुं जुषन्त शरोषन ये अस्य शासं तुरासः | वि राय और्णोद दुरः पुरुक्षुः पिपेश नाकं सत्र्भिर्दमूनाः ||...

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 69 शुक्रः शुशुक्वानुषो न जारः पप्रा समीची दिवो नज्योतिः | परि परजातः करत्वा बभूथ भुवो देवानां पिता पुत्रः सन || वेधा अद्र्प्तो अग्निर्विजानन्नूधर्न गोनां सवाद्मा पितूनाम | जने न शेव आहूर्यः सन मध्ये निषत्तो रण्वो दुरोणे || पुत्रो न जातो रण्वो दुरोणे वाजी न परीतो विशो वि तारीत | विशो यदह्वे नर्भिः सनीळा अग्निर्देवत्वा विश्वान्यश्याः || नकिष ट एता वरता मिनन्ति नर्भ्यो यदेभ्यः शरुष्टिं चकर्थ | तत तु ते दंसो यदहन समानैर्न्र्भिर्यद युक्तो विवे रपांसि || उषो न जारो विभावोस्रः संज्ञातरूपश्चिकेतदस्मै | तमना वहन्तो दुरो वय रण्वन नवन्त विश्वे सवर्द्र्शीके ||...

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 78 अभि तवा गोतमा गिरा जातवेदो विचर्षणे | दयुम्नैरभि पर णोनुमः || तमु तवा गोतमो गिरा रायस्कामो दुवस्यति | दयुम्नैर… || तमु तवा वाजसातममङगिरस्वद धवामहे | दयुम्नैर… || तमु तवा वर्त्रहन्तमं यो दस्यून्रवधूनुषे | दयुम्नैर.. . || अवोचाम रहूगणा अग्नये मधुमद वचः | दयुम्नैर… || abhi tvā ghotamā ghirā jātavedo vicarṣaṇe | dyumnairabhi pra ṇonumaḥ || tamu tvā ghotamo ghirā rāyaskāmo duvasyati | dyumnair… || tamu tvā vājasātamamaṅghirasvad dhavāmahe | dyumnair… || tamu tvā vṛtrahantamaṃ yo dasyūnravadhūnuṣe | dyumnair....

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 79 हिरण्यकेशो रजसो विसारे.अहिर्धुनिर्वात इव धरजीमान | शुचिभ्राजा उषसो नवेदा यशस्वतीरपस्युवो न सत्याः || आ ते सुपर्णा अमिनन्तमेवैः कर्ष्णो नोनाव वर्षभो यदीदम | शिवाभिर्न समयमानाभिरागात पतन्ति मिहः सतनयन्त्यभ्रा || यदीं रतस्य पयसा पियानो नयन्न्र्तस्य पथिभी रजिष्ठैः | अर्यमा मित्रो वरुनः परिज्मा तवचं पर्ञ्चन्त्युपरस्य योनौ || अग्ने वाजस्य गोमत ईशानः सहसो यहो | अस्मे धेहि जातवेदो महि शरवः || स इधनो वसुष कविरग्निरीळेन्यो गिरा | रेवदस्मभ्यम्पुर्वणीक दीदिहि || कषपो राजन्नुत तमनाग्ने वस्तोरुतोषसः | स तिग्मजम्भ रक्षसो दह परति || अवा नो अग्न ऊतिभिर्गायत्रस्य परभर्मणि | विश्वासु धीषु वन्द्य || आ नो अग्ने रयिं भर सत्रासाहं वरेण्यम | विश्वासु पर्त्सुदुष्टरम || आ नो अग्ने सुचेतुना रयिं विश्वायुपोषसम | मार्डीकं धेहि जीवसे || पर पूतास्तिग्मशोचिषे वाचो गोतमाग्नये | भरस्व सुम्नयुर्गिरः || यो नो अग्ने....

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 80 इत्था हि सोम इन मदे बरह्मा चकार वर्धनम | शविष्ठ वज्रिन्नोजसा पर्थिव्या निः शशा अहिमर्चन्ननु सवराज्यम || स तवामदद वर्षा मदः सोमः शयेनाभ्र्तः सुतः | येनाव्र्त्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्न… || परेह्यभीहि धर्ष्णुहि न ते वज्रो नि यंसते | इन्द्र नर्म्णं हि ते शवो हनो वर्त्रं जया अपो.अर्चन्न… || निरिन्द्र भूम्या अधि वर्त्रं जघन्थ निर्दिवः | सर्जा मरुत्वतीरव जीवधन्या इमा अपो.अर्चन्न… || इन्द्रो वर्त्रस्य दोधतः सानुं वज्रेण हीळितः | अभिक्रम्याव जिघ्नते....

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 81 इन्द्रो मदाय वाव्र्धे शवसे वर्त्रहा नर्भिः | तमिन महत्स्वाजिषूतेमर्भे हवामहे स वाजेषु पर नो.अविषत || असि हि वीर सेन्यो.असि भूरि पराददिः | असि दभ्रस्य चिद्व्र्धो यजमानाय शिक्षसि सुन्वते भूरि ते वसु || यदुदीरत आजयो धर्ष्णवे धीयते धना | युक्ष्वा मदच्युता हरी कं हनः कं वसौ दधो.अस्मानिन्द्र वसौ दधः || करत्वामहाननुष्वधं भीम आ वाव्र्धे शवः | शरियर्ष्व उपाकयोर्नि शिप्री हरिवान दधे हस्तयोर्वज्रमायसम || आ पप्रौ पार्थिवं रजो बद्बधे रोचना दिवि | न तवावानिन्द्र कश्चन न जातो न जनिष्यते....

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 82 उपो षु शर्णुही गिरो मघवन मातथा इव | यदा नः सून्र्तावतः कर आदर्थयास इद योजा नविन्द्र ते हरी || अक्षन्नमीमदन्त हयव परिया अधूषत | अस्तोषत सवभानवो विप्रा नविष्ठया मती योजा … || सुसन्द्र्शं तवा वयं मघवन वन्दिषीमहि | पर नूनं पूर्णवन्धुर सतुतो याहि वशाननु योजा … || स घा तं वर्षणं रथमधि तिष्ठाति गोविदम | यःपात्रं हारियोजनं पूर्णमिन्द्र चिकेतति योजा … || युक्तस्ते अस्तु दक्षिण उत सव्यः शतक्रतो || तेन जायामुप परियां मन्दानो याह्यन्धसो योजा … || युनज्मि ते बरह्मणा केशिना हरी उप पर याहि दधिषे गभस्त्योः | उत तवा सुतासो रभसा अमन्दिषुः पूषण्वान वज्रिन समु पत्न्यामदः ||...

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 83 अश्वावति परथमो गोषु गछति सुप्रावीरिन्द्र मर्त्यस्तवोतिभिः | तमित पर्णक्षि वसुना भवीयसा सिन्धुमापो यथाभितो विचेतसः || आपो न देवीरुप यन्ति होत्रियमवः पश्यन्ति विततं यथा रजः | पराचैर्देवासः पर णयन्ति देवयुं बरह्मप्रियं जोषयन्ते वरा इव || अधि दवयोरदधा उक्थ्यं वचो यतस्रुचा मिथुना या सपर्यतः | असंयत्तो वरते ते कषेति पुष्यति भद्रा शक्तिर्यजमानाय सुन्वते || आदङगिराः परथमं दधिरे वय इद्धाग्नयः शम्या येसुक्र्त्यया | सर्वं पणेः समविन्दन्त भोजनमश्वावन्तं गोमन्तमा पशुं नरः || यज्ञैरथर्वा परथमः पथस्तते ततः सूर्यो वरतपावेन आजनि | आ गा आजदुशना काव्यः सचा यमस्य जातमम्र्तं यजामहे || बर्हिर्वा यत सवपत्याय वर्ज्यते....

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 84 असावि सोम इन्द्र ते शविष्ठ धर्ष्णवा गहि | आ तवा पर्णक्त्विन्द्रियं रजः सूर्यो न रश्मिभिः || इन्द्रमिद धरी वहतो.अप्रतिध्र्ष्टशवसम | रषीणां च सतुतीरुप यज्ञं च मानुषाणाम || आ तिष्ठ वर्त्रहन रथं युक्ता ते बरह्मणा हरी | अर्वाचीनं सु ते मनो गरावा कर्णोतु वग्नुना || इममिन्द्र सुतं पिब जयेष्ठममर्त्यं मदम | शुक्रस्य तवाभ्यक्षरन धारा रतस्य सादने || इन्द्राय नूनमर्चतोक्थानि च बरवीतन | सुता अमत्सुरिन्दवो जयेष्ठं नमस्यता सहः || नकिष टवद रथीतरो हरी यदिन्द्र यछसे | नकिष टवानु मज्मना नकिः सवश्व आनशे || य एक इद विदयते वसु मर्ताय दाशुषे | ईशानो अप्रतिष्कुत इन्द्रो अङग || कदा मर्तमराधसं पदा कषुम्पमिव सफुरत | कदा नःशुश्रवद गिर इन्द्रो अङग || यश्चिद धि तवा बहुभ्य आ सुतावानाविवासति | उग्रं तत पत्यते शव इन्द्रो अङग || सवादोरित्था विषूवतो मध्वः पिबन्ति गौर्यः | या इन्द्रेण सयावरीर्व्र्ष्णा मदन्ति शोभसे वस्वीरनु सवराज्यम || ता अस्य पर्शनायुवः सोमं शरीणन्ति पर्श्नयः | परिया इन्द्रस्य धेनवो वज्रं हिन्वन्ति सायकं वस्वीर… || ता अस्य नमसा सहः सपर्यन्ति परचेतसः | वरतान्यस्य सश्चिरे पुरूणि पूर्वचित्तये वस्वीर… || इन्द्रो दधीचो अस्थभिर्व्र्त्राण्यप्रतिष्कुतः | जघान नवतीर्नव || इछन्नश्वस्य यच्छिरः पर्वतेष्वपश्रितम | तद विदच्छर्यणावति || अत्राह गोरमन्वत नाम तवष्टुरपीच्यम | इत्था चन्द्रमसो गर्हे || को अद्य युङकते धुरि गा रतस्य शिमीवतो भामिनो दुर्ह्र्णायून | असन्निषून हर्त्स्वसो मयोभून य एषां भर्त्यां रणधत स जीवात || क ईषते तुज्यते को बिभाय को मंसते सन्तमिन्द्रं को अन्ति | कस्तोकाय क इभायोत राये....

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 85 पर ये शुम्भन्ते जनयो न सप्तयो यामन रुद्रस्य सूनवःसुदंससः | रोदसी हि मरुतश्चक्रिरे वर्धे मदन्ति वीरा विदथेषु घर्ष्वयः || त उक्षितासो महिमानमाशत दिवि रुद्रासो अधि चक्रिरे सदः | अर्चन्तो अर्कं जनयन्त इन्द्रियमधि शरियो दधिरे पर्श्निमातरः || गोमातरो यच्छुभयन्ते अञ्जिभिस्तनूषु शुभ्रा दधिरे विरुक्मतः | बाधन्ते विश्वमभिमातिनमप वर्त्मान्येषामनु रीयते घर्तम || वि ये भराजन्ते सुमखास रष्टिभिः परच्यावयन्तो अच्युताचिदोजसा | मनोजुवो यन मरुतो रथेष्वा वर्षव्रातासः पर्षतीरयुग्ध्वम || पर यद रथेषु पर्षतीरयुग्ध्वं वाजे अद्रिं मरुतो रंहयन्तः | उतारुषस्य वि षयन्ति धाराश्चर्मेवोदभिर्व्युन्दन्ति भूम || आ वो वहन्तु सप्तयो रघुष्यदो रघुपत्वानः पर जिगात बाहुभिः | सीदता बर्हिरुरु वः सदस कर्तं मादयध्वं मरुतो मध्वो अन्धसः || ते....

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 86 मरुतो यस्य हि कषये पाथा दिवो विमहसः | स सुगोपातमो जनः || यज्ञैर्वा यज्ञवाहसो विप्रस्य वा मतीनाम | मरुतः शर्णुता हवम || उत वा यस्य वाजिनो.अनु विप्रमतक्षत | स गन्ता गोमतिव्रजे || अस्य वीरस्य बर्हिषि सुतः सोमो दिविष्टिषु | उक्थं मदश्च शस्यते || अस्य शरोषन्त्वा भुवो विश्वा यश्चर्षणीरभि | सूरं चित सस्रुषीरिषः || पूर्वीभिर्हि ददाशिम शरद्भिर्मरुतो वयम | अवोभिश्चर्षणीनाम || सुभगः स परयज्यवो मरुतो अस्तु मर्त्यः | यस्य परयांसिपर्षथ || शशमानस्य वा नरः सवेदस्य सत्यशवसः | विदा कामस्यवेनतः || यूयं तत सत्यशवस आविष कर्त महित्वना | विध्यता विद्युता रक्षः || गूहता गुह्यं तमो वि यात विश्वमत्रिणम | जयोतिष कर्ता यदुश्मसि ||...

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 87 परत्वक्षसः परतवसो विरप्शिनो.अनानता अविथुरा रजीषिणः | जुष्टतमासो नर्तमासो अञ्जिभिर्व्यानज्रे के चिदुस्रा इव सत्र्भिः || उपह्वरेषु यदचिध्वं ययिं वय इव मरुतः केन चित पथा | शचोतन्ति कोशा उप वो रथेष्वा घर्तमुक्षता मधुवर्णमर्चते || परैषामज्मेषु विथुरेव रेजते भूमिर्यामेषु यद ध युञ्जते शुभे | ते करीळयो धुनयो भराजद्र्ष्टयः सवयं महित्वं पनयन्त धूतयः || स हि सवस्र्त पर्षदश्वो युवा गणो.अया ईशानस्तविषीभिराव्र्तः | असि सत्य रणयावानेद्यो.अस्या धियः पराविताथा वर्षा गणः || पितुः परत्नस्य जन्मना वदामसि सोमस्य जिह्वा पर जिगाति चक्षसा | यदीमिन्द्रं शम्य रक्वाण आशतादिन नामानि यज्ञियानि दधिरे || शरियसे कं भानुभिः सं मिमिक्षिरे ते रश्मिभिस्त रक्वभिः सुखादयः | ते वाशीमन्त इष्मिणो अभीरवो विद्रे परियस्य मारुतस्य धाम्नः ||...

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 88 आ विद्युन्मद्भिर्मरुतः सवर्कै रथेभिर्यात रष्टिमद्भिरश्वपर्णैः | आ वर्षिष्ठया न इषा वयो न पप्तता सुमायाः || ते.अरुणेभिर्वरमा पिशङगैः शुभे कं यान्ति रथतूर्भिरश्वैः | रुक्मो न चित्रः सवधितीवान पव्या रथस्य जङघनन्त भूम || शरिये कं वो अधि तनूषु वाशीर्मेधा वना न कर्णवन्त ऊर्ध्वा | युष्मभ्यं कं मरुतः सुजातास्तुविद्युम्नासो धनयन्ते अद्रिम || अहानि गर्ध्राः पर्या व आगुरिमां धियं वार्कार्यांच देवीम | बरह्म कर्ण्वन्तो गोतमासो अर्कैरूर्ध्वं नुनुद्रौत्सधिं पिबध्यै || एतत तयन न योजनमचेति सस्वर्ह यन मरुतो गोतमो वः | पश्यन हिरण्यचक्रानयोदंष्ट्रान विधावतो वराहून || एषा सया वो मरुतो....

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 89 आ नो भद्राः करतवो कष्यन्तु विश्वतो.अदब्धासो अपरीतास उद्भिदः | देवा नो यथा सदमिद वर्धे असन्नप्रायुवो रक्षितारो दिवे-दिवे || देवानां भद्रा सुमतिर्र्जूयतां देवानां रातिरभि नोनि वर्तताम | देवानां सख्यमुप सेदिमा वयं देवा न आयुः पर तिरन्तु जीवसे || तान पूर्वया निविदा हूमहे वयं भगं मित्रमदितिं दक्षमस्रिधम | अर्यमणं वरुणं सोममश्विना सरस्वतीनः सुभगा मयस करत || तन नो वातो मयोभु वातु भेषजं तन माता पर्थिवी तत्पिता दयौः | तद गरावाणः सोमसुतो मयोभुवस्तदश्विना शर्णुतं धिष्ण्या युवम || तमीशानं जगतस्तस्थुषस पतिं धियंजिन्वमवसे हूमहे वयम | पूषा नो यथा वेदसामसद वर्धे रक्षिता पायुरदब्धः सवस्तये || सवस्ति न इन्द्रो वर्द्धश्रवाः सवस्ति नः पुषा विश्ववेदाः | सवस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः सवस्ति नो बर्हस्पतिर्दधातु || पर्षदश्वा मरुतः पर्श्निमातरः शुभंयावानो विदथेषुजग्मयः | अग्निजिह्वा मनवः सूरचक्षसो विश्वे नो देवा अवसा गमन्निह || भद्रं कर्णेभिः शर्णुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः | सथिरैरङगैस्तुष्टुवांसस्तनूभिर्व्यशेमदेवहितं यदायुः || शतमिन नु शरदो अन्ति देवा यत्रा नश्चक्रा जरसं तनूनाम | पुत्रासो यत्र पितरो भवन्ति मा नो मध्या रीरिषतायुर्गन्तोः || अदितिर्द्यौरदितिरन्तरिक्षमदितिर्माता स पिता स पुत्रः | विश्वे देवा अदितिः पञ्च जना अदितिर्जातमदितिर्जनित्वम ||...

Text: Rig Veda Book 1 Hymn 90 रजुनीती नो वरुणो मित्रो नयतु विद्वान | अर्यमा देवैः सजोषाः || ते हि वस्वो वसवानास्ते अप्रमूरा महोभिः | वरता रक्षन्ते विश्वाहा || ते अस्मभ्यं शर्म यंसन्नम्र्ता मर्त्येभ्यः | बाधमानाप दविषः || वि नः पथः सुविताय चियन्त्विन्द्रो मरुतः | पूषा भगो वन्द्यासः || उत नो धियो गोग्राः पूषन विष्णवेवयावः | कर्ता नः सवस्तिमतः || मधु वाता रतायते मधु कषरन्ति सिन्धवः | माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः || मधु नक्तमुतोषसो मधुमत पार्थिवं रजः | मधु दयौरस्तु नः पिता || मधुमान नो वनस्पतिर्मधुमानस्तु सूर्यः | माध्वीर्गावो भवन्तु नः || शं नो मित्रः शं वरुणः शं नो भवत्वर्यमा | शं न इन्द्रो बर्हस्पतिः शं नो विष्णुरुरुक्रमः ||...